Το χρονικό της Καλλιθέας. Από την εθνική Αντίσταση 1940-1944

Επιχείρηση Καλλιθέας

Το λεγόμενο χάνι Καλλιθέας ήταν διώροφο, πέτρινο κτίριο, πάνω στο δρόμο Γιάννινα-Καλπάκι-Μέρτζιανη, στο 38ο χιλιόμετρο από τα Γιάννινα.

Οι Γερμανοί είχαν εγκαταστήσει εκεί ισχυρό φυλάκιο με δύναμη διμοιρίας (40 άνδρες) ενισχυμένο με 2 όλμους ομαδικούς των 81 χιλ/τρων και 2 πολυβόλα.

Τα παράθυρα είχαν χτιστεί με λιθοδομή, αφήνοντας μικρές πολεμίστρες για τα όργανα πυρός.

Η άμυνα είχε ενισχυθεί στη δεξιά πλευρά του δρόμου, από Καλπάκι προς την πλευρά του χωριού Αρτσίστα, με διπλό συρματόπλεγμα και ανάμεσα στο συρματόπλεγμα, ναρκοπέδιο, που σε σχήμα ημικυκλίου με αχτίνα 50-60 μ.περιέβαλλε το φυλάκιο και κατέληξε με τα δυο του άκρα στο δημόσιο δρόμο.

Στο 35 χλμ.του δρόμου Γιάννινα-Μέρτζιανη, οι Γερμανοί κρατούσαν το Καλπάκι με τάγμα και πυροβολικό, ενώ στο 44 χλμ.της ίδιας οδικής αρτηρίας, στη θέση “Μαλαγάρια” Βίγλας, με διλοχία.

Το φυλάκιο έτσι, εθεωρείτο απρόσβλητο και ήταν πραγματικά ικανό, σε περίπτωση προσβολής, ν’ αντιτάξει σοβαρή και αποτελεσματική άμυνα, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα να επέμβουν οι Γερμανικές δυνάμεις Καλπακιού ή Βίγλας.

Επιπλέον, οι Γερμανοί είχαν απαγορεύσει κάθε κίνηση τη νύχτα και μόνο την ημέρα, μετά την ανατολή του ηλίου, επέτρεπαν την κίνηση στο δημόσιο δρόμο.

Έτσι, η προσβολή και η κατάληψη του φυλακίου, ήταν πολύ δύσκολη, ή επικίνδυνη, και μπορούσε να καταλήξει όχι μόνο σε αποτυχία, αλλά και στην καταστροφή του τμήματος προσβολής, εφόσον η επιχείρηση δεν τελείωνε σ’ ελάχιστο χρονικό διάστημα…

Η μόνη δυνατή περίπτωση επιτυχίας ήταν η εξασφάλιση της μεταφοράς και της εκδήλωσης των πυρών του τμήματος προσβολής, μέσα στο χώρο του οχυρού, κεραυνοβόλα εξόντωση της φρουράς του και η ταχύτατη λαφυραγώγηση.

Επομένως, η επιχείρηση έπρεπε να γίνει την ημέρα και να στηριχθεί απόλυτα στο στοιχείο του αιφνιδιασμού.

Σ’ αυτή την απόφαση κατέληξα, αφού αρκετές νύχτες με απασχόλησε το σχέδιο προσβολής του οχυρού της Καλλιθέας.

Τις παραμονές της επιχείρησης, παίρνοντας μαζί μου το δ/τη της διμοιρίας ανιχνευτών, συναγωνιστή Σπ.Πρωτοσύγγελο και το συν.Χαρίση Ζδράβο πήγαμε για αναγνώριση.

Αφού έγινε η αναγνώριση και η μελέτη του στόχου επιτόπου, καθορίστηκαν οι δυνάμεις προσβολής και ο τρόπος ενέργειας για την κατάληψη του οχυρού και την εξόντωση της γερμανικής φρουράς.

Εκεί επιβεβαιώθηκε η δυνατότητα της προσβολής και της κατάληψης του οχυρού την ημέρα, με τη μεταφορά των πυρών μας και την αιφνιδιαστική και κεραυνοβόλα εκδήλωσή τους μέσα στο χώρο του εχθρού.

Το σχέδιο της επιχείρησης ήταν πολύ τολμηρό και απαιτούσε υψηλό ηθικό των μαχητών και στελεχών, συνειδητή και σιδερένια πειθαρχία, ακρίβεια και αποφασιστικότητα στην εκτέλεση της διαταγής, εμπιστοσύνη των μαχητών στους διοικητές τους, γερά νεύρα, μεγάλη ψυχραιμία και παλικαριά από τους εκτελεστές της επιχείρησης.

Σκοπός της επιχείρησης:

Η κατάληψη του οχυρού, η εξόντωση της γερμανικής φρουράς και η λαφυραγώγηση.

Ιδιαίτερα, το δ/τή του τάγματος ενδιέφεραν οι 2 ομαδικοί όλμοι των 81 χλμ.που διέθετε ο εχθρός.